Khai Phá Năng Lực Tiềm Ẩn - 2 ngày
làm chủ tư duy, hệ thống, mô hình kinh doanh
Giữ vé ngay
Nguyễn Ngọc Sơn
Marketing

Biết bán cho ai trước khi bán cái gì | Mô hình STP

STP là viết tắt của 3 bước trong marketing: Segmentation (phân khúc thị trường), Targeting (chọn thị trường mục tiêu) và Positioning (định vị thương hiệu). Mô hình này giúp doanh nghiệp đi từ một thị trường rộng lớn đến...

Biết bán cho ai trước khi bán cái gì | Mô hình STP

STP là viết tắt của 3 bước trong marketing: Segmentation (phân khúc thị trường), Targeting (chọn thị trường mục tiêu) và Positioning (định vị thương hiệu). Mô hình này giúp doanh nghiệp đi từ một thị trường rộng lớn đến một nhóm khách hàng cụ thể, và biết mình cần nói gì với nhóm đó.

Nói ngắn gọn, mô hình này trả lời 3 câu hỏi: thị trường có những nhóm khách nào, mình nên phục vụ nhóm nào, và mình muốn nhóm đó nhớ đến mình như thế nào.

Vì sao gọi là marketing STP?

Mô hình STP được xem là nền tảng của marketing hiện đại, thay cho cách làm "đại trà" bán một sản phẩm cho tất cả mọi người. Hầu hết chiến lược marketing bài bản đều bắt đầu từ bước này trước khi bàn đến sản phẩm, giá, kênh phân phối hay quảng cáo.

Vì sao doanh nghiệp cần áp dụng mô hình STP?

  • Tiết kiệm ngân sách. Tập trung vào đúng nhóm khách giúp quảng cáo hiệu quả hơn, ít lãng phí hơn.
  • Thông điệp rõ ràng. Khi biết mình nói với ai, nội dung sẽ cụ thể và dễ chạm cảm xúc hơn.
  • Sản phẩm sát nhu cầu. Doanh nghiệp thiết kế sản phẩm cho một nhóm cụ thể thay vì cố làm hài lòng tất cả.
  • Tạo lợi thế cạnh tranh. Định vị rõ ràng giúp khách phân biệt bạn với đối thủ thay vì chỉ so sánh giá.

Bước 1: Segmentation – Phân khúc thị trường

Phân khúc là chia thị trường lớn thành các nhóm nhỏ có đặc điểm và nhu cầu giống nhau. Bước đầu tiên thường dựa trên 4 tiêu chí:

Tiêu chí phân khúcCâu hỏiVí dụ
Địa lýKhách sống ở đâu?Hà Nội, TP.HCM, tỉnh lẻ, nông thôn
Nhân khẩu họcTuổi, giới tính, thu nhập, nghề nghiệp?Nam 30–45 tuổi, chủ doanh nghiệp nhỏ
Tâm lýLối sống, giá trị, tính cách?Thích học hỏi, muốn phát triển bản thân
Hành viMua thế nào, dùng thế nào, trung thành ra sao?Đã từng học khóa ngắn hạn, thích học trực tiếp

Một phân khúc tốt cần đủ lớn để có lợi nhuận, đo lường được, tiếp cận được và có nhu cầu khác biệt so với các phân khúc khác.

Bước 2: Targeting – Chọn thị trường mục tiêu

Sau khi chia thị trường, bước thứ hai của STP là chọn phân khúc nào để tập trung. Khi đánh giá từng phân khúc, hãy xem xét:

  • Quy mô và tốc độ tăng trưởng: phân khúc có đủ khách và còn phát triển không?
  • Mức độ cạnh tranh: đã có quá nhiều đối thủ mạnh chưa?
  • Khả năng của doanh nghiệp: bạn có đủ nguồn lực và chuyên môn để phục vụ tốt nhóm này không?
  • Khả năng sinh lời: khách có sẵn sàng trả tiền cho giải pháp của bạn không?

4 chiến lược chọn thị trường mục tiêu

  1. Marketing không phân biệt: bán một sản phẩm cho toàn bộ thị trường. Phù hợp với sản phẩm thiết yếu như muối, nước.
  2. Marketing phân biệt: phục vụ nhiều phân khúc, mỗi phân khúc một sản phẩm hoặc thông điệp riêng.
  3. Marketing tập trung: chỉ chọn một phân khúc nhỏ và phục vụ thật tốt. Rất phù hợp với doanh nghiệp nhỏ.
  4. Marketing vi mô: cá nhân hóa đến từng nhóm rất nhỏ hoặc từng khách hàng.

Sau khi chọn được phân khúc, hãy vẽ [chân dung khách hàng] cụ thể để cả đội hiểu rõ mình đang phục vụ ai.

Nguyễn Ngọc Sơn chắp tay giảng bài trước phông nền Khai Phá Năng Lực Tiềm Ẩn

Bước 3: Positioning – Định vị thương hiệu

Định vị là bước cuối của STP: xác định hình ảnh bạn muốn khách hàng mục tiêu nhớ về mình, và vì sao họ nên chọn bạn thay vì đối thủ.

Một câu định vị tốt thường theo khung:

Dành cho [khách hàng mục tiêu], những người [đang gặp vấn đề gì], [thương hiệu] là [loại sản phẩm] giúp [lợi ích chính], khác với [đối thủ] ở chỗ [điểm khác biệt].

Điểm khác biệt nên dựa trên những [pain point] lớn nhất mà khách đang gặp và đối thủ chưa giải quyết tốt.

Các cách định vị phổ biến

  • Theo giá: rẻ nhất, hoặc cao cấp nhất.
  • Theo chất lượng: bền nhất, an toàn nhất.
  • Theo đối tượng: dành riêng cho một nhóm khách, ví dụ "dành cho chủ doanh nghiệp nhỏ".
  • Theo lợi ích: nhấn mạnh kết quả khách nhận được.
  • Theo cảm xúc: gắn thương hiệu với một giá trị hoặc phong cách sống.

Ví dụ mô hình STP thực tế

Ví dụ một đơn vị đào tạo doanh nhân:

  • Segmentation: chia thị trường thành sinh viên muốn khởi nghiệp, nhân viên văn phòng muốn thăng tiến, chủ doanh nghiệp nhỏ, lãnh đạo doanh nghiệp lớn.
  • Targeting: chọn chủ doanh nghiệp nhỏ 30–45 tuổi, có 5–50 nhân viên, đang bị quá tải vì phải tự làm mọi việc.
  • Positioning: "Chương trình giúp chủ doanh nghiệp nhỏ xây dựng bộ máy tự vận hành, để công ty vẫn chạy khi bạn vắng mặt."

Với chiến lược rõ ràng như vậy, toàn bộ nội dung, quảng cáo và kịch bản tư vấn đều nói cùng một thông điệp, nhắm đúng một nhóm khách.

Nguyễn Ngọc Sơn dang tay giảng trên sân khấu Khai Phá Năng Lực Tiềm Ẩn

Sai lầm thường gặp khi áp dụng STP

  • Phân khúc quá rộng. "Mọi người từ 18 đến 60 tuổi" không phải là phân khúc.
  • Chọn phân khúc theo cảm tính. Hãy dựa vào dữ liệu và nói chuyện với khách thật.
  • Định vị không khác biệt. "Chất lượng tốt, giá hợp lý" là điều ai cũng nói.
  • Định vị một đằng, làm một nẻo. Trải nghiệm thực tế phải đúng với điều bạn hứa.

Câu hỏi thường gặp về STP

STP trong marketing là gì?
STP là mô hình 3 bước gồm phân khúc thị trường, chọn thị trường mục tiêu và định vị, giúp doanh nghiệp tập trung nguồn lực vào đúng nhóm khách hàng.

STP và 4P khác nhau thế nào?
STP xác định bán cho ai và muốn được nhớ đến thế nào. 4P (sản phẩm, giá, phân phối, xúc tiến) là cách thực hiện để phục vụ nhóm khách đó. Thường làm STP trước, 4P sau.

Doanh nghiệp nhỏ có cần làm STP không?
Rất cần. Doanh nghiệp nhỏ ít ngân sách nên càng phải tập trung vào một phân khúc phù hợp thay vì dàn trải.

Bao lâu nên xem lại mô hình STP?
Nên xem lại mỗi năm một lần, hoặc khi thị trường, đối thủ hay sản phẩm có thay đổi lớn.

Bạn đã hiểu STP là gì nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu? Tham gia chương trình Khai Phá Năng Lực Tiềm Ẩn cùng diễn giả Nguyễn Ngọc Sơn để nâng cấp tư duy kinh doanh và bắt đầu hành trình Khỏe mạnh – Giàu có – Hạnh phúc. Đăng ký tại đây

Những bài học kinh doanh tôi đã phải trả giá

Gửi thẳng vào email của bạn hàng kỳ, hoàn toàn miễn phí.