Push And Pull Strategy: Nên Đẩy Hàng Hay Kéo Khách?
Đẩy hàng hay kéo khách? Doanh nghiệp nhỏ nào bán tốt cũng đang làm cả hai. Bài này giúp bạn tìm đúng liều lượng cho mình.

Tháng này bạn có 30 triệu cho bán hàng (con số ví dụ minh họa), và hai cánh cửa: đổ vào chiết khấu cho đại lý để họ nhập hàng, hay đổ vào quảng cáo, nội dung để khách tự tìm đến. Đó chính là bài toán push and pull strategy (chiến lược đẩy và kéo), chỉ là bạn chưa gọi tên nó.
Đại lý thì đang chờ: "Anh chiết khấu thêm 5% em lấy liền hai thùng." Còn người làm nội dung thì bảo: "Anh cho em ba tháng, đăng đều, khách sẽ tự nhắn."
Một bên ra tiền tuần này. Một bên hứa hẹn tháng sau. Tiền thì chỉ đủ cho một bên làm tới nơi tới chốn. Chọn sai, bạn có thể mất cả quý mà vẫn đứng nguyên chỗ cũ.
Câu chủ doanh nghiệp nhỏ hay hỏi nhất ở ngã ba này là: "Em nên đẩy hay nên kéo?" Câu trả lời thật của tôi là với push and pull strategy, phần lớn doanh nghiệp cần cả hai. Cái khác nhau là liều lượng, và lúc nào thì nghiêng bên nào.
Bài này dành cho chủ cửa hàng, chủ shop online, chủ trung tâm dịch vụ nhỏ đang đứng đúng ở ngã ba đó. Tôi đặt hai phía cạnh nhau, nói rõ mỗi bên mạnh yếu ở đâu, khi nào nên nghiêng về bên nào, và cách ráp hai bên lại khi nguồn lực ít.
Đẩy (push): bạn mang hàng tới trước mặt khách
Trong push and pull strategy, đẩy là khi doanh nghiệp chủ động trước.
Đội sale gọi điện, đi chào hàng. Bạn chiết khấu cho đại lý để họ nhập về bán. Bạn trưng bày ở điểm bán, làm khuyến mãi ngay tại cửa hàng, phát phiếu giảm giá ở sảnh tòa nhà lúc 11 giờ trưa. Hàng được "đẩy" qua từng kênh tới tay người mua. Nhiều khi người mua chưa từng nghĩ tới sản phẩm cho đến lúc được giới thiệu.

Điểm mạnh lớn nhất của phần đẩy trong push and pull strategy là nhanh và đếm được. Hôm nay gọi bao nhiêu cuộc, gặp bao nhiêu khách, chốt bao nhiêu đơn, cuối ngày là có số.
Điểm yếu là nó đi theo tiền. Hoa hồng, chiết khấu, lương sale đều tính trên từng đơn. Dừng đẩy là dừng bán. Đẩy mạnh quá với người chưa có nhu cầu thì khách khó chịu, và một khi thương hiệu bị nhớ như "cái số hay gọi làm phiền" thì rất khó gỡ.
Kéo (pull): bạn làm sao để khách tự tìm đến
Ở nửa còn lại của push and pull strategy, kéo là khi khách chủ động trước.
Bạn làm nội dung hữu ích, viết bài cho website, làm video, chăm fanpage, để khách cũ giới thiệu. Người có nhu cầu tự lên Google, tự nhắn hỏi. Khi khách hỏi nhiều, đại lý cũng tự muốn nhập. Nhu cầu "kéo" hàng đi.
Điểm mạnh của kéo là khách tự đến thường đã có nhu cầu, đã tin bạn một phần, nên tư vấn nhẹ hơn hẳn. Một bài viết tốt có thể mang khách tới trong nhiều tháng. Thương hiệu đủ mạnh thì bạn bớt phải giảm giá.
Điểm yếu là chậm. Vài tháng đầu có thể bỏ công nhiều mà chưa thấy đơn. Rất nhiều chủ doanh nghiệp bỏ phần kéo đúng lúc nó sắp có kết quả, như người trồng cây tưới ba tuần không thấy gì, nhổ lên xem rễ, rồi trồng lại từ đầu.
Tôi hay ví hai cách này như câu cá và đặt lờ. Câu cá thì phải ngồi đó, giật cần từng con. Đặt lờ thì tốn công làm lờ, đặt đúng chỗ, mấy hôm đầu chưa có gì. Nhưng đặt rồi thì nó làm việc cả lúc bạn ngủ. Người bắt cá giỏi thường làm cả hai. Push and pull strategy cũng vậy: câu cá để có cơm hôm nay, đặt lờ để mai đỡ phải ngồi canh.
Đặt push and pull strategy lên bàn cân
Đặt hai nửa của push and pull strategy cạnh nhau thì dễ thấy hơn. Đây là đánh giá định tính để tham khảo, mỗi ngành sẽ lệch đi một chút:
| Tiêu chí | Push (đẩy) | Pull (kéo) |
|---|---|---|
| Ai chủ động | Doanh nghiệp | Khách hàng |
| Công cụ chính | Đội sale, đại lý, chiết khấu, khuyến mãi tại điểm bán | Nội dung, thương hiệu, SEO (tối ưu để lên Google), mạng xã hội, giới thiệu |
| Tốc độ ra kết quả | Thường nhanh hơn | Thường chậm, cần tích lũy |
| Chi phí theo thời gian | Gần như đi theo số đơn | Tốn công lúc đầu, về sau có thể giảm dần |
| Hợp khi | Sản phẩm mới, khách chưa biết mình cần | Sản phẩm cần niềm tin, khách đọc kỹ trước khi mua |
| Hay hỏng ở | Chiết khấu quá sâu, đẩy nhầm người | Bỏ cuộc sớm, có người hỏi mà không ai đón |
| Để lại cho bạn | Quan hệ với đại lý, tay nghề đội sale | Nội dung, uy tín, cộng đồng khách |
Dòng cuối là dòng tôi muốn bạn nhìn lâu nhất. Đẩy cho bạn doanh thu hôm nay, kéo để lại tài sản cho ngày mai.
Chỉ có doanh thu hôm nay thì lúc nào cũng mệt, sáng nào cũng bắt đầu lại từ số không. Chỉ lo tài sản ngày mai thì có khi không sống nổi tới ngày mai. Push and pull strategy vì thế không phải chuyện chọn phe. Nó là chuyện chia sức giữa hai việc.
Khi nào nghiêng về đẩy, khi nào nghiêng về kéo?
Nên nghiêng về đẩy khi:
- Sản phẩm mới, chưa ai biết, cũng chưa ai đi tìm.
- Bạn cần dòng tiền trong vài tháng tới để giữ cửa hàng chạy.
- Bạn bán qua đại lý, nhà phân phối, hoặc bán cho doanh nghiệp khác. Kiểu bán này tôi viết trong bài B2B là gì.
Nên nghiêng về kéo khi:
- Khách cần tin bạn trước khi mua: đào tạo, tư vấn, sức khỏe, sản phẩm giá cao.
- Khách hay tự lên Google, YouTube đọc và so sánh trước.
- Bạn bán thẳng cho người tiêu dùng và muốn bớt phụ thuộc quảng cáo, chiết khấu về lâu dài. Phần này xem thêm bài B2C là gì.
Vẫn phân vân thì trước khi lên push and pull strategy cho mình, tự hỏi năm câu. Câu nào "có" thì cộng một điểm cho bên ghi trong ngoặc:
- Khách của bạn đã biết mình cần loại sản phẩm này chưa? (kéo)
- Bạn có cần doanh thu trong 1 đến 2 tháng tới để duy trì không? (đẩy)
- Khách thường so sánh nhiều nơi trước khi mua? (kéo)
- Sản phẩm bán chủ yếu qua đại lý, điểm bán? (đẩy)
- Bạn có người làm nội dung đều được ít nhất 6 tháng? (kéo)
Kết quả không bảo bạn bỏ bên nào. Nó chỉ cho biết giai đoạn này nên dồn sức nhiều hơn về đâu.
Muốn trả lời cho trúng, bạn nên vẽ lại customer journey (đường đi của khách từ lúc biết tới lúc mua): họ biết bạn qua đâu, đọc thêm ở đâu, chốt vì điều gì. Nhìn vào đó sẽ thấy chỗ nào cần kéo, chỗ nào cần đẩy.
Quay lại 30 triệu ở đầu bài. Nếu bạn bán bánh kẹo qua 40 tạp hóa, câu 4 "có" rõ ràng, phần lớn nên cho đại lý. Nếu bạn mở lớp kỹ năng cho chủ shop, khách so sánh rất kỹ trước khi đăng ký, phần lớn nên cho nội dung. Nhưng cả hai trường hợp, đừng để bên còn lại bằng không. Tiệm bánh kẹo vẫn nên có vài bài giới thiệu cho người tiêu dùng biết tên mình, để khi họ ra tạp hóa thì tự hỏi đúng hãng. Lớp kỹ năng vẫn cần một người chủ động gọi lại những ai đã để lại số. Một push and pull strategy tốt luôn có cả hai phần, chỉ là phần nào to hơn.
Kết hợp push and pull strategy khi nguồn lực ít
Với doanh nghiệp nhỏ, tôi hay gợi ý một nguyên tắc: kéo để khách biết và tin, đẩy để chốt và giữ. Ráp push and pull strategy lại thành bốn bước, tôi gọi tắt là KÉO, ĐÓN, ĐẨY, GIỮ.
KÉO: xây nguồn khách tự tìm đến
Đăng đều nội dung trả lời đúng câu hỏi thật của khách, kể chuyện của người đã dùng, viết bài cho website. Đo bằng số người tự nhắn hỏi. Cách làm cụ thể có trong bài social media và bài storytelling (kể chuyện trong bán hàng).
Nhiều người nghĩ làm nội dung là phải sáng tạo, phải hay. Thực ra nội dung kéo khách tốt nhất thường rất đơn giản: trả lời đúng những câu khách vẫn hỏi đi hỏi lại mỗi ngày. Chủ một tiệm sửa xe có thể viết “Bao lâu nên thay nhớt một lần?”, chủ một spa có thể quay video “Da dầu nên rửa mặt mấy lần mỗi ngày?”. Người đang có đúng thắc mắc đó sẽ tìm thấy bạn, và họ đến với tâm thế đã tin bạn một phần.
Việc cần làm ngay:
- Lập danh sách 20 câu hỏi khách hay hỏi nhất, mỗi tuần biến 2–3 câu thành bài viết hoặc video ngắn.
- Xin phép khách cũ để kể lại câu chuyện của họ: trước khi dùng gặp khó khăn gì, sau khi dùng thay đổi ra sao.
- Giữ nhịp đăng đều đặn, ít nhưng đều tốt hơn nhiều nhưng bỏ dở giữa chừng.
ĐÓN: có người trả lời, kịp lúc
Bước hay bị quên nhất khi làm push and pull strategy. Nội dung kéo được người quan tâm, họ nhắn tin, rồi ba ngày không ai trả lời. Công sức đổ sông. Bạn cần quy định rõ ai trực, trả lời trong bao lâu, và có sẵn mẫu cho những câu hay gặp. Đo bằng thời gian phản hồi.
Tôi từng gặp một cửa hàng chạy nội dung rất tốt, mỗi ngày có hàng chục tin nhắn hỏi giá. Nhưng chỉ có một người vừa bán hàng tại quầy vừa trả lời tin nhắn, nên khách thường phải chờ đến tối mới nhận được câu trả lời. Đến lúc đó, nhiều người đã mua ở nơi khác. Họ không thiếu khách, họ thiếu người đón khách.
Việc cần làm ngay:
- Phân công rõ ai trực tin nhắn theo từng khung giờ, kể cả cuối tuần.
- Đặt mục tiêu thời gian phản hồi, ví dụ trong giờ làm việc không để khách chờ quá 15 phút.
- Soạn sẵn câu trả lời mẫu cho 10 câu hỏi phổ biến nhất, nhưng luôn gọi tên và hỏi thêm nhu cầu của khách để không bị máy móc.
ĐẨY: chủ động, nhưng chỉ với người đã giơ tay
Đội tư vấn gọi lại, gửi ưu đãi có hạn, nhưng chỉ cho người đã nhắn tin, để lại số, đến buổi chia sẻ. Đẩy với người đã quan tâm dễ chịu hơn nhiều so với gọi cho người lạ, cho cả hai phía. Đội nên có một kịch bản telesale rõ ràng để không ai phải nói theo cảm hứng. Đo bằng tỷ lệ chốt.
Sự khác biệt giữa đẩy “lạnh” và đẩy “ấm” rất lớn. Gọi cho một người lạ, bạn phải giới thiệu mình là ai, sản phẩm là gì, và thường bị từ chối ngay ở câu thứ hai. Gọi lại cho người vừa để lại số sau khi đọc bài viết của bạn, câu mở đầu có thể đơn giản là “Chị vừa hỏi về khóa học buổi tối, em gọi để tư vấn thêm cho chị”. Cuộc gọi bắt đầu từ nhu cầu của khách, nên dễ chịu hơn cho cả hai phía.
Việc cần làm ngay:
- Liên hệ lại người đã để lại thông tin càng sớm càng tốt, lý tưởng là trong cùng ngày.
- Hỏi về nhu cầu trước, giới thiệu sản phẩm sau, và chỉ đưa ưu đãi khi khách đã thấy sản phẩm phù hợp.
- Ghi lại lý do khách chưa mua để bộ phận làm nội dung có thêm chủ đề trả lời ở bước KÉO.
GIỮ: biến khách đã mua thành nguồn kéo mới
Chăm sóc sau bán, xin giới thiệu. Một khách hài lòng kể với bạn bè là phần kéo mạnh nhất mà không tốn đồng quảng cáo nào. Vòng push and pull strategy khép lại ở đây: khách cũ kéo khách mới về bước một. Đo bằng tỷ lệ mua lại và số khách đến từ giới thiệu.
Đây là bước giúp chi phí của cả vòng push and pull strategy giảm dần theo thời gian. Mỗi khách mới đến nhờ giới thiệu gần như không tốn chi phí quảng cáo, lại thường tin bạn hơn khách đến từ quảng cáo. Nhưng khách sẽ không tự giới thiệu nếu bạn quên họ ngay sau khi nhận tiền. Một tin nhắn hỏi thăm sau một tuần, một lời chúc vào ngày sinh nhật, một ưu đãi riêng cho khách cũ đều là những việc nhỏ nhưng giữ được sự gắn bó.
Việc cần làm ngay:
- Đặt lịch hỏi thăm khách sau khi mua: sau 3 ngày, sau 1 tháng, tùy loại sản phẩm.
- Chủ động xin giới thiệu khi khách bày tỏ sự hài lòng, và có lời cảm ơn hoặc ưu đãi cho người giới thiệu.
- Xây quy trình chăm sóc khách hàng để việc này không phụ thuộc vào trí nhớ của một người.
Nhìn theo phễu sản phẩm, kéo thường nằm ở miệng phễu (biết đến, quan tâm), còn đẩy nằm ở thân và đáy phễu (cân nhắc, mua, mua lại). Phễu thiếu phần kéo thì cạn khách. Thiếu phần đẩy thì đông người hỏi mà ít người mua.
Tỷ lệ đẩy và kéo phải đổi theo giai đoạn
Cái sai lớn nhất khi áp dụng push and pull strategy, theo tôi, là nghĩ tỷ lệ đứng yên. Nó phải đổi theo giai đoạn của doanh nghiệp.
Ví dụ giả định, số liệu minh họa, không phải kết quả của doanh nghiệp thật: một trung tâm tiếng Anh mới mở với đội 5 người, chia thời gian như sau.
| Giai đoạn | Thời gian cho đẩy | Thời gian cho kéo | Việc chính |
|---|---|---|---|
| Tháng 1 đến 3 (mới mở) | 70% | 30% | Gọi phụ huynh từ buổi học thử, phát tài liệu ở cổng trường, bắt đầu đăng video mẹo học |
| Tháng 4 đến 9 | 50% | 50% | Đều 3 video mỗi tuần, chăm phụ huynh cũ, gọi lại người để lại số |
| Từ tháng 10 | 30% | 70% | Phụ huynh cũ giới thiệu, người xem video tự nhắn hỏi, đội tư vấn tập trung chốt |
Cái đáng để ý: phần kéo được làm ngay từ tháng đầu, dù chỉ 30%. Đợi có tiền mới bắt đầu làm nội dung thì trung tâm mất thêm nhiều tháng mới có khách tự tìm đến.
Tỷ lệ hợp với bạn có thể khác hẳn, tùy ngành, tùy người bạn có. Đừng chép con số 70 trên 30 này về dùng. Chỉ đẩy thì đội mệt. Chỉ kéo thì có thể đông người theo dõi mà doanh thu không theo kịp.
Đo hiệu quả push and pull strategy cũng phải dùng hai cây thước khác nhau. Đo phần kéo bằng tỷ lệ chốt là bất công với nó, cũng như đo phần đẩy bằng lượt xem là vô nghĩa.

- Bên đẩy: số cuộc tư vấn, tỷ lệ chốt, chi phí chiết khấu và hoa hồng trên mỗi đơn. Theo dõi bằng bảng của đội sale.
- Bên kéo: lượt tìm tên thương hiệu, lượt vào web tự nhiên, số người tự nhắn hỏi, khách đến từ giới thiệu. Xem trong Google Search Console, thống kê fanpage, YouTube Studio.
- Chung cho cả hai: doanh thu theo nguồn khách và tỷ lệ mua lại, tổng hợp hằng tháng.
Gắn các chỉ số push and pull strategy này vào kế hoạch bán hàng hằng tháng để biết bên nào đang mang tiền về, bên nào cần chỉnh. Riêng phần kéo, nhìn theo quý thôi. Nhìn theo tuần dễ nản lắm.
Muốn đặt chuyện đẩy và kéo vào bức tranh lớn hơn, bài chiến lược marketing cho doanh nghiệp nhỏ sẽ giúp bạn nối các mảnh lại.
Câu hỏi thường gặp về push and pull strategy
Doanh nghiệp mới mở nên bắt đầu bằng đẩy hay kéo?
Thường nên đẩy trước để có những khách và dòng tiền đầu tiên. Nhưng bắt đầu phần kéo ngay từ tháng đầu, dù ít. Đó là cách dùng push and pull strategy hợp với giai đoạn mới mở.
Quảng cáo Facebook là đẩy hay kéo?
Tùy cách dùng. Quảng cáo chào bán thẳng tới người chưa biết bạn thì gần với đẩy. Quảng cáo lan tỏa nội dung hữu ích để người xem tự tìm đến thì gần với kéo.
Push and pull strategy có dùng cho dịch vụ được không?
Được. Với đào tạo, tư vấn, spa, phần kéo thường là uy tín của người làm và lời giới thiệu của khách cũ. Phần đẩy là đội tư vấn chủ động chăm người đã quan tâm.
Bao lâu thì nên xem lại tỷ lệ đẩy và kéo?
Tôi gợi ý xem lại push and pull strategy mỗi quý một lần. Một tháng quá ngắn để thấy phần kéo. Để cả năm mới xem thì có khi đã đi sai khá xa.
Lời kết
Push and pull strategy không bắt bạn chọn một trong hai cánh cửa. Kéo giúp khách biết và tin bạn. Đẩy giúp người đã quan tâm đi tới quyết định. Hai việc đỡ cho nhau, và doanh nghiệp nhỏ nào cũng cần cả hai, chỉ khác nhau ở liều lượng.
Với khoản ngân sách tháng này, đừng hỏi "đẩy hay kéo". Hãy hỏi "tháng này mỗi bên bao nhiêu, và tôi đo từng bên bằng gì". Bắt đầu push and pull strategy từ người và tiền bạn đang có, làm đủ bốn bước KÉO, ĐÓN, ĐẨY, GIỮ, mỗi quý ngồi xem lại tỷ lệ một lần. Tỷ lệ của bạn sẽ không giống ai, và tìm ra nó cũng là một phần của việc làm chủ.
Hãy theo dõi Facebook Nguyễn Ngọc Sơn để học được giá trị mỗi ngày!



