Khai Phá Năng Lực Tiềm Ẩn - 2 ngày
làm chủ tư duy, hệ thống, mô hình kinh doanh
Giữ vé ngay
Nguyễn Ngọc Sơn
Mục tiêu và kỷ luật

Lập kế hoạch cá nhân: mẫu kế hoạch và cách triển khai

Tôi dạy học 5 năm mà không có kế hoạch nào cho đời mình. Đây là mẫu kế hoạch cá nhân và cách triển khai tôi dùng từ ngày rời biên chế đến giờ.

Lập kế hoạch cá nhân: mẫu kế hoạch và cách triển khai

Năm 2000 tôi là giáo viên. Mỗi ngày đạp xe 10km đến trường, dạy nhiệt huyết lắm, học trò quý. Nhưng tối về nằm nghĩ mãi một câu: bao giờ mới đến lượt tôi?

Nhìn quanh, tôi thấy trước mặt là 30 năm giống hệt nhau. Người đi trước tôi 10 năm cũng đạp xe đến trường, cũng ngần ấy lương. Không có gì để mong.

Tôi mất 5 năm mới hiểu vấn đề không nằm ở nghề. Nằm ở chỗ tôi chưa bao giờ ngồi xuống viết ra mình muốn đời mình thành cái gì.

Bài này viết cho người đang ở đúng chỗ đó.

Kế hoạch cá nhân là gì, và vì sao đa số không có

Kế hoạch cá nhân là bản viết tay trả lời ba câu: một năm nữa tôi muốn khác hôm nay ở chỗ nào, tôi sẽ làm gì để đến đó, và tuần này tôi bắt đầu từ việc nào.

Chỉ vậy. Không cần phần mềm, không cần biểu mẫu phức tạp.

Đa số người đi làm không có bản này. Không phải vì lười. Vì hai lý do:

Thứ nhất, họ nghĩ kế hoạch là thứ dành cho công ty, không dành cho một con người.

Thứ hai, họ sợ viết ra rồi không làm được, nên thà không viết. Nhưng không viết thì chắc chắn không làm được, còn viết ra thì ít nhất còn một cơ hội.

Cách lập kế hoạch: đi ngược từ đích về hôm nay

Đa số lập kế hoạch bằng cách nhìn hiện tại rồi cộng thêm một chút. Năm nay lương 15 triệu thì sang năm phấn đấu 18 triệu. Cách này không đưa ai đi xa.

Tôi làm ngược lại. Viết cái đích trước, rồi hỏi ngược về.

Năm 2004 tôi viết vào sổ: mua được một chiếc xe máy. Lúc đó lương tôi vài trăm nghìn, xăng còn mua nợ từng chai, chiếc xe tôi nhắm giá 50 triệu. Nghe như chuyện đùa.

Nhưng khi có con số đó, mọi câu hỏi khác trở nên rõ ràng. Cái đích viết ra phải đo được thì mới hỏi ngược về được như vậy. Cách viết một cái đích cho đo được, tôi nói kỹ trong bài mục tiêu SMART là gì. Mỗi tháng cần bao nhiêu. Mỗi tuần cần gặp bao nhiêu khách. Mỗi ngày cần gọi bao nhiêu cuộc.

Chiếc xe từ một giấc mơ biến thành một con số mỗi ngày. Con số mỗi ngày thì làm được.

Bốn bước tôi vẫn dùng đến giờ:

  1. Viết cái đích 12 tháng, càng cụ thể càng tốt, phải có con số
  2. Chia thành 4 mốc quý, mỗi mốc là một nấc đi lên
  3. Từ mốc quý gần nhất, rút ra 3 việc phải làm trong tháng này
  4. Từ 3 việc đó, chọn việc của tuần này và đặt vào lịch

Kế hoạch không nằm ở bước 1. Nó nằm ở bước 4. Việc gì không có trong lịch tuần thì chưa phải kế hoạch, mới là mong muốn.

Mẫu kế hoạch cá nhân một trang

Tôi không dùng biểu mẫu dài. Một trang giấy, chia 5 phần:

Đích 12 tháng. Một đến ba dòng, có con số và có ngày.

Bốn mốc quý. Mỗi quý một dòng, cũng có con số.

Ba việc tháng này. Chỉ ba, không hơn. Nhiều hơn ba là không có việc nào quan trọng.

Việc tuần này. Ghi rõ làm ngày nào, giờ nào.

Thứ tôi phải bỏ. Phần này quan trọng nhất và hay bị bỏ qua. Muốn thêm một việc mới vào đời mình thì phải bớt một việc cũ. Không bớt gì thì kế hoạch chỉ nằm trên giấy.

Tôi viết bản này vào cuốn sổ, để chỗ nhìn thấy hàng ngày. Nhiều người bây giờ dùng điện thoại, cũng được, miễn là mở ra mỗi ngày.

Cách triển khai: mỗi tuần một buổi ngồi lại

Kế hoạch chết ở tuần thứ ba. Ai cũng hào hứng hai tuần đầu, tuần thứ ba công việc ập đến, bản kế hoạch nằm im trong ngăn kéo.

Thứ giữ nó sống là một buổi ngồi lại cố định mỗi tuần, chừng 30 phút. Tôi làm vào sáng thứ hai. Chỉ trả lời ba câu:

Tuần vừa rồi tôi làm được việc nào trong kế hoạch?

Việc nào không làm được, vì sao?

Tuần này tôi chọn việc nào?

Không tự trách. Không viết lại toàn bộ kế hoạch. Chỉ chọn việc cho tuần mới.

30 phút này là thứ tách người có kế hoạch với người chỉ có mong muốn.

Lập kế hoạch một ngày làm việc

Nhiều người hỏi tôi cách sắp xếp một ngày. Tôi làm thế này:

Tối hôm trước, viết ra 3 việc cho ngày mai, xếp theo thứ tự quan trọng.

Sáng hôm sau, làm việc số một trước, trước khi mở tin nhắn và mạng xã hội. Giờ đầu tiên trong ngày là giờ đầu óc sáng nhất, đừng đem nó đi trả lời tin nhắn.

Việc số một xong mới đến việc hai.

Cuối ngày gạch những việc đã xong. Việc chưa xong thì chuyển sang mai, không sao. Nhưng nếu một việc bị chuyển ba ngày liên tiếp thì phải hỏi lại: việc này có thật sự quan trọng không, hay tôi đang sợ nó?

Vì sao kế hoạch của bạn hay hỏng

Từ chỗ tôi quan sát hàng nghìn người, có ba lý do:

Đích quá mơ hồ. "Năm nay tôi sẽ giàu hơn" thì không đo được, nên không làm được. "Tháng 12 tôi có 200 triệu tiết kiệm" thì đo được. Cách chia thu nhập để thật sự có khoản tiết kiệm đó, tôi viết trong bài quy tắc 6 chiếc lọ.

Ôm quá nhiều. Viết một lúc 10 mục tiêu thì cuối năm không được mục nào. Một năm làm tốt hai việc lớn đã là nhiều.

Không có ai biết. Kế hoạch giấu trong ngăn kéo dễ bỏ. Nói với một người bạn tin tưởng, hoặc với vợ chồng mình, thì khó bỏ hơn nhiều.

Câu hỏi thường gặp

Nên lập kế hoạch cho bao lâu? Một năm cho đích, một quý cho mốc, một tuần cho việc. Kế hoạch 5 năm nghe hay nhưng không dùng được hàng ngày, còn kế hoạch chỉ có tuần thì không dẫn đi đâu.

Công việc thay đổi liên tục thì lập kế hoạch để làm gì? Chính vì thay đổi liên tục nên mới cần. Có kế hoạch thì khi việc mới ập đến, bạn biết cái nào đáng nhận, cái nào nên từ chối. Không có kế hoạch thì việc nào tới cũng nhận.

Viết ra rồi không làm được thì sao? Bình thường. Tôi cũng vậy. Nhưng người viết ra và làm được 60% vẫn đi xa hơn nhiều so với người không viết gì và làm được 100% những việc ngẫu nhiên.

Bắt đầu từ đâu nếu chưa biết mình muốn gì? Bắt đầu từ thứ bạn không muốn. Viết ra 3 điều bạn không muốn đời mình có sau 5 năm nữa. Từ đó sẽ hiện ra thứ bạn muốn.

Những bài học kinh doanh tôi đã phải trả giá

Gửi thẳng vào email của bạn hàng kỳ, hoàn toàn miễn phí.