Khai Phá Năng Lực Tiềm Ẩn - 2 ngày
làm chủ tư duy, hệ thống, mô hình kinh doanh
Giữ vé ngay
Nguyễn Ngọc Sơn
Marketing

Tìm Kiếm Khách Hàng: Bắt Đầu Từ Người Đã Biết Bạn

Khách hiếm khi tự tìm đến khi chưa ai biết bạn. Bảy nguồn khách cho doanh nghiệp nhỏ và cách mở lời không khiến người ta khó chịu.

Tìm Kiếm Khách Hàng: Bắt Đầu Từ Người Đã Biết Bạn

Nói thẳng, tôi nghĩ phần lớn người mới kinh doanh đang tìm kiếm khách hàng theo thứ tự ngược. Họ chạy quảng cáo trước, rồi mới nhớ ra danh bạ điện thoại có hơn năm trăm người đã biết mặt mình.

Số đông bảo "muốn có khách thì phải chạy ads". Theo tôi, ads là chân ga. Bạn chưa biết đường thì đạp ga chỉ tới chỗ lạc nhanh hơn.

Chuyện này gặp nhiều lắm. Một bạn mở tiệm bánh, tháng đầu đổ 3 triệu quảng cáo, được vài chục tin nhắn hỏi giá rồi im. Hỏi tuần này đã nói chuyện trực tiếp với bao nhiêu người, bạn ấy không trả lời được. Không phải lười. Chỉ là chưa ai chỉ cho một cách tìm kiếm khách hàng rõ ràng: hôm nay tìm ai, ở đâu, nói gì.

Bài này dành cho chủ doanh nghiệp nhỏ, chủ shop, người mới khởi nghiệp cần những khách đầu tiên mà không có ngân sách lớn. Tôi xếp 10 việc theo thứ tự từ gần ra xa, làm việc trước rồi hãy sang việc sau. Lướt nhanh cũng được, nhưng đừng nhảy cóc.

1. Viết ra giấy bạn đang tìm ai

Trong tìm kiếm khách hàng, tìm nhiều người không bằng tìm đúng người. Một người bán khóa học kế toán đứng phát tờ rơi ở cổng trường mầm non thì chăm mấy cũng mệt mà không ra đơn.

Trước khi đụng tới bất kỳ kênh tìm kiếm khách hàng nào, viết ra ba câu. Khách của mình là ai, đang gặp chuyện gì mà mình giải quyết được? Họ hay xuất hiện ở đâu, khi cần lời khuyên thì hỏi ai? Ai là người quyết định mua? Đồ cho trẻ con thì bố mẹ quyết. Phần mềm cho công ty nhiều khi là kế toán trưởng chứ không phải giám đốc.

Câu đầu còn mơ hồ thì đọc bài khách hàng mục tiêu là gì trước. Muốn vẽ kỹ hơn, có tên, có tuổi, có thói quen lướt điện thoại lúc mười giờ tối, làm theo bài chân dung khách hàng là gì.

Viết xong ba câu này, bạn sẽ thấy mấy việc phía dưới dễ hơn hẳn, vì việc tìm kiếm khách hàng giờ có địa chỉ cụ thể chứ không còn là đi khắp nơi hỏi ai cần.

Cần lưu ý: không phải ai nhắn "giá bao nhiêu" cũng là khách. Tôi chia người liên hệ thành ba nhóm: tò mò, quan tâm, sẵn sàng mua. Nói với người tò mò như nói với người sẵn sàng mua là họ thấy bị ép ngay.

2. Lật danh bạ điện thoại của chính bạn

Đây là vòng gần nhất của việc tìm kiếm khách hàng, và cũng hay bị bỏ qua nhất. Người đã biết bạn có sẵn một chút tin bạn. Mà trong bán hàng, niềm tin là thứ đắt nhất và lâu có nhất.

Liệt kê 50 người: bạn cũ, đồng nghiệp cũ, hàng xóm, phụ huynh cùng lớp con. Mỗi người một dòng, ghi họ làm gì, có thể cần gì, hoặc quen ai có thể cần.

Cái làm người ta ngại là kiểu tin nhắn hàng loạt "Mua ủng hộ mình nhé!!!". Một tin nhắn riêng, nói rõ mình đang làm gì, thì khác hẳn:

"Chị Lan ơi, dạo này em mở tiệm bánh sinh nhật làm theo đặt riêng, chủ yếu cho mấy bé dị ứng sữa. Chị có biết ai đang cần không, chị giới thiệu giúp em nhé."

Câu này không ép chị Lan mua. Nó đặt bạn vào đầu chị ấy, để lúc có ai hỏi "biết chỗ nào làm bánh cho con dị ứng không", chị ấy nhớ tới bạn.

Mỗi ngày nhắn riêng 5 người. Nghe ít, nhưng tới ngày thứ ba bạn sẽ bắt đầu ngại. Cứ nhắn. Không ai trả lời cũng không sao, bạn vẫn đang tập một kỹ năng mà việc tìm kiếm khách hàng nào về sau cũng cần.

Hợp với ai: người mới bắt đầu, chưa có khách nào, chưa có ngân sách.

3. Gọi lại cho khách cũ

Người đã mua và hài lòng có thể mua lại, hoặc giới thiệu cho bạn bè. Trong mọi cách tìm kiếm khách hàng, đây là nguồn rẻ nhất vì bạn không phải tốn công để họ biết đến mình thêm lần nữa.

Nhiều khi chỉ cần một cuộc gọi hỏi thăm đúng lúc. Bánh sinh nhật năm ngoái của bé, năm nay sắp tới ngày. Khách sửa máy lạnh tháng Tư, giờ đến hạn vệ sinh lại.

Lúc gọi, đừng mở bằng ưu đãi. Hỏi xem lần trước dùng có ổn không, có gì cần chỉnh không. Khách thấy được hỏi han thì tự hỏi tiếp chuyện mua.

Bạn đã có quy trình chăm sóc khách hàng bài bản thì nguồn này tự chảy đều, không phải nhớ từng người.

Hợp với ai: chủ shop đã có vài chục người từng mua.

Vấn đề là phần lớn chủ shop bán xong là quên. Họ dồn hết sức đi tìm người mới, trong khi danh sách khách cũ nằm im trong sổ hoặc trong điện thoại. Một cuộc gọi hỏi thăm không cần nói chuyện bán hàng: hỏi khách dùng sản phẩm có ổn không, có cần hỗ trợ gì thêm không. Chính sự quan tâm đó khiến khách nhớ đến bạn khi có nhu cầu tiếp theo.

Cách làm cụ thể:

  • Lọc danh sách khách đã mua trong 6–12 tháng gần nhất, ưu tiên những người từng hài lòng.
  • Mỗi ngày gọi hoặc nhắn hỏi thăm 5 người, mở đầu bằng việc hỏi về trải nghiệm sản phẩm, không mời mua ngay.
  • Ghi lại phản hồi của từng khách: ai cần mua thêm, ai có góp ý, ai có thể giới thiệu người khác.

4. Xin giới thiệu đúng lúc, đúng cách

Lúc tốt nhất để xin giới thiệu là ngay sau khi khách khen. Khách nhắn "bánh ngon quá em ơi", đó là lúc bạn hỏi: "Chị có biết ai cũng đang cần không ạ? Chị giới thiệu thì em gửi bạn chị phần quà nhỏ."

Đừng xin chung chung kiểu "có ai thì giới thiệu em nhé". Câu đó ai cũng gật, rồi chẳng ai nhớ. Hãy gợi một nhóm cụ thể: "mấy mẹ trong lớp của bé", "anh em cùng phòng của anh".

Lời giới thiệu là cách tìm kiếm khách hàng có tỷ lệ chốt cao vì người mới đến đã được người họ tin "bảo lãnh" một phần.

Cần lưu ý: cảm ơn người giới thiệu dù đơn có thành hay không. Người được cảm ơn sẽ giới thiệu lần hai.

Nguyễn Ngọc Sơn giải thích về Bảy nguồn tìm khách hàng cho doanh nghiệp nhỏ từ người quen đến quảng cáo

Nhiều người ngại xin giới thiệu vì sợ làm phiền khách. Thực tế, khách đang hài lòng thường rất sẵn lòng giới thiệu, chỉ là họ không nghĩ tới việc đó nếu bạn không nhắc. Điều quan trọng là làm cho việc giới thiệu thật dễ dàng: gửi sẵn cho khách một đoạn giới thiệu ngắn kèm hình ảnh để họ chỉ cần chuyển tiếp cho bạn bè.

Cách làm cụ thể:

  • Chuẩn bị sẵn một câu xin giới thiệu tự nhiên để dùng ngay khi khách khen.
  • Có một phần quà cảm ơn nhỏ cho cả người giới thiệu và người được giới thiệu.
  • Nhắn cảm ơn người giới thiệu ngay khi có khách mới đến từ họ, kể cả khi người đó chưa mua.

5. Vào nhóm cộng đồng nơi khách đang hỏi nhau

Ra vòng giữa của việc tìm kiếm khách hàng. Các nhóm Facebook, Zalo theo nghề, theo khu vực là nơi khách của bạn đang hỏi han nhau mỗi ngày.

Quy tắc tôi hay nhắc: trả lời giúp người khác mười lần rồi mới giới thiệu sản phẩm một lần. Người trong nhóm nhớ bạn là người hay giúp, đến lúc cần thì tự nhắn. Chọn 2 đến 3 nhóm đúng khách thôi, vào hai chục nhóm thì nhóm nào cũng chỉ ghé qua.

Cần lưu ý: tôn trọng nội quy nhóm. Admin xóa bài, chặn tài khoản là bạn mất luôn chỗ đứng đã gây dựng mấy tháng.

Ví dụ, một người bán đồ ăn dặm cho bé có thể tham gia các nhóm mẹ bỉm sữa trong khu vực. Mỗi ngày dành 15 phút trả lời những câu hỏi về thực đơn, cách chế biến, cách chọn nguyên liệu. Sau vài tuần, các thành viên sẽ nhớ tên bạn như một người am hiểu, và khi bạn giới thiệu sản phẩm, họ đã có sẵn niềm tin.

Cách làm cụ thể:

  • Chọn 3–5 nhóm có đúng khách hàng của bạn, đọc kỹ nội quy nhóm trước khi đăng bài.
  • Trả lời câu hỏi bằng kinh nghiệm thật, chia sẻ đầy đủ chứ không giữ lại để “bắt” người ta nhắn riêng.
  • Chỉ giới thiệu sản phẩm khi được hỏi hoặc khi nhóm cho phép, tránh đăng quảng cáo dày đặc.

6. Bắt tay đối tác có cùng tệp khách

Tiệm áo cưới và studio ảnh cưới phục vụ cùng một cặp đôi, nhưng không giành khách của nhau. Tiệm bánh và cửa hàng đồ trang trí sinh nhật cũng vậy. Phòng khám nha và tiệm kính mắt trong cùng khu cũng vậy.

Tìm những đơn vị như thế để giới thiệu chéo, đặt tờ giới thiệu ở quầy của nhau, hoặc làm chung một ưu đãi. Cách tìm kiếm khách hàng này tốn ít tiền, chỉ tốn một buổi cà phê để nói chuyện cho rõ ai được gì.

Khi gặp đối tác, nói trước ba chuyện: ai giới thiệu cho ai, ưu đãi chung là gì, và bao lâu thì hai bên ngồi lại xem kết quả. Nói rõ từ đầu thì sau này đỡ mất lòng nhau.

Hợp với ai: tiệm có địa chỉ cố định, sản phẩm thường được mua kèm một dịch vụ khác.

7. Tự làm một buổi chia sẻ nhỏ

Gặp mặt vẫn là cách xây niềm tin nhanh nhất. Bạn có thể đi sự kiện ngành, nhưng tôi thích cách tự làm một buổi chia sẻ miễn phí cho mười, hai mươi người hơn.

Tiệm bánh làm buổi "trang trí bánh sinh nhật cùng con". Người bán phần mềm kế toán làm buổi "đọc báo cáo thu chi trong 30 phút". Người đến là người đã quan tâm, bạn không phải đi thuyết phục từ đầu. Đây là cách tìm kiếm khách hàng hợp với sản phẩm cần gặp mặt mới tin, như dịch vụ, khóa học, đồ làm theo yêu cầu.

Cuối buổi, xin phép lưu số điện thoại của người tham dự để gửi tài liệu. Đó là danh sách tìm kiếm khách hàng sạch nhất bạn có, vì ai cũng tự nguyện để lại.

Cần lưu ý: đến để chia sẻ thật, đừng biến buổi đó thành buổi bán hàng. Người ta mua vì tin, và tin vì bạn không ép.

8. Mở lời với người lạ theo 5 bước

Có nguồn rồi mới là nửa đầu của việc tìm kiếm khách hàng. Nửa sau là cách mở lời để người ta muốn nghe tiếp. Tôi gói thành năm chữ: TÌM, CHẠM, HỎI, HẸN, ĐO.

TÌM là xem trang cá nhân, mấy bài đăng gần đây, ghi lại một điều cụ thể: họ vừa mở chi nhánh, vừa than thiếu người. CHẠM là mở đầu bằng thứ có ích, một mẹo, một nhận xét đúng chỗ, đừng mở bằng báo giá. HỎI là hỏi nhiều hơn nói, để khách tự nói ra chỗ đau của họ, bài pain point là gì giúp bạn chuẩn bị câu hỏi.

HẸN là kết thúc mỗi cuộc nói chuyện bằng một việc cụ thể: gửi tài liệu, gọi lại thứ Năm lúc 3 giờ chiều. Không có bước tiếp thì cuộc trò chuyện chìm, dù lúc nói hai bên vui cỡ nào. ĐO là ghi ba dòng ngay sau mỗi lần liên hệ: người này từ nguồn nào, đang ở nhóm nào, bước tiếp là gì.

Bước TÌM hay bị bỏ qua nhất khi tìm kiếm khách hàng mới, vì ai cũng muốn nhắn cho nhanh. Mà một câu mở đầu nhắc đúng việc của người ta thì hơn hẳn mọi tin nhắn mẫu.

Nguyễn Ngọc Sơn nghe học viên trình bày về  kiếm khách hàng

Hợp với ai: đội có người gọi điện, nhắn tin. Soạn kịch bản telesale theo hướng hỏi trước, giới thiệu sau.

9. Làm nội dung để khách tự tìm đến

Vòng xa của việc tìm kiếm khách hàng là nội dung. Bài viết trên website, video ngắn, bài đăng fanpage giúp khách tự tìm tới bạn. Chậm, nhưng bền: bài viết hôm nay vẫn có thể mang khách tới sau một năm.

Tiệm có địa chỉ thì nên tạo hồ sơ trên Google Business Profile để người ở gần thấy bạn trên bản đồ. Cách làm nội dung cho đúng người, tôi viết kỹ trong bài social media.

Viết về câu hỏi khách hay hỏi bạn nhất. Mỗi câu hỏi là một bài. Người đang gõ đúng câu đó lên Google chính là người đang tìm bạn, chỉ là chưa biết tên bạn.

Cần lưu ý: đăng đều quan trọng hơn đăng hay. Ba bài một tuần trong sáu tháng thường đáng hơn một bài thật đẹp rồi bỏ.

Cái khó của cách này là sự kiên trì. Nhiều người viết được năm, bảy bài, chưa thấy khách nhắn là bỏ. Trong khi nội dung giống như gieo hạt, cần thời gian để mọc rễ. Thay vì cố đăng thật nhiều, hãy chọn một nhịp mình duy trì được lâu dài, ví dụ hai bài mỗi tuần, và giữ đều trong ít nhất sáu tháng.

Cách làm cụ thể:

  • Ghi lại những câu hỏi khách hay hỏi, mỗi câu hỏi là một chủ đề cho bài viết hoặc video.
  • Ưu tiên nội dung giải quyết vấn đề của khách hơn là nội dung khoe sản phẩm.
  • Cuối mỗi nội dung có một lời mời rõ ràng để khách biết nên làm gì tiếp theo. Cách viết nội dung thu hút xem thêm ở bài social media.

10. Chạy quảng cáo khi đã rõ khách và ghi sổ từng nguồn

Quảng cáo giúp tăng tốc. Nhưng chỉ nên chạy khi bạn đã biết khách là ai, thông điệp nào họ phản hồi, và có người trực tin nhắn kịp. Thiếu ba thứ này, quảng cáo dễ tốn tiền mà bạn không học được gì. Đó là lý do nó nằm cuối danh sách.

Song song, mỗi tháng ghi kết quả tìm kiếm khách hàng theo từng nguồn vào một tờ Google Sheets: số người liên hệ, số người mua, chi phí. Sau hai, ba tháng, bạn sẽ thấy nguồn nào chốt tốt, nguồn nào tốn tiền mà ít đơn. Nhiều chủ shop nhìn sổ mới giật mình: quảng cáo mang nhiều tin nhắn nhất, nhưng khách cũ và người được giới thiệu mới là nhóm chốt tốt nhất.

Từ sổ đó, hỏi ba câu: nguồn nào chốt tốt nhất, nguồn nào tốn ít tiền nhất trên mỗi khách, nguồn nào cho nhiều người mua lại nhất. Nguồn tốt thì dồn thêm sức, nguồn kém thì bớt. Tìm kiếm khách hàng mà không đo thì chỉ là đoán.

Hợp với ai: shop đã qua được vài tháng với các nguồn gần, có số liệu để so. Bảng theo dõi này nên nằm luôn trong kế hoạch bán hàng hằng tháng.

Câu hỏi thường gặp về tìm kiếm khách hàng

Mỗi ngày nên dành bao nhiêu thời gian để tìm kiếm khách hàng?

Chọn một khung cố định, ví dụ một tiếng buổi sáng, chỉ để liên hệ khách. Đều mỗi ngày quan trọng hơn làm dồn một buổi rồi bỏ ba tuần. Giống tưới cây, mỗi ngày một ít thì cây lớn đều, để héo rồi mới dội cả xô thì nhiều khi không cứu được.

Có nên mua data số điện thoại để gọi không?

Tôi không khuyến khích. Thu thập và dùng dữ liệu cá nhân phải theo quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân hiện hành, danh sách không rõ nguồn có thể vi phạm, lại làm người nghe khó chịu. Nhắn tin hàng loạt khi người ta chưa đồng ý cũng vậy, bị báo cáo spam vài lần là tài khoản bán hàng có thể bị khóa. Chưa rõ mình được làm gì thì hỏi người có chuyên môn pháp lý.

Bị từ chối nhiều quá thì sao?

Bị từ chối là chuyện của nghề bán hàng, không phải lời đánh giá con người bạn. Khách nói chưa cần thì cảm ơn, hẹn dịp khác, người được tôn trọng lúc từ chối thường quay lại sau. Ghi lại lý do mỗi lần bị từ chối. Vài chục lần sau, bạn sẽ biết nên sửa cách nói hay sửa sản phẩm.

Lời kết

Tìm kiếm khách hàng không cần bắt đầu bằng ngân sách lớn. Nó bắt đầu từ danh bạ điện thoại của bạn, từ những người đã mua một lần, từ một tin nhắn riêng viết cho tử tế. Đi từ trong ra ngoài, như tập bơi ở chỗ nông trước rồi mới ra biển, thì đỡ sặc nước hơn nhiều.

Kết quả mỗi người mỗi khác, tùy ngành và tùy cách làm. Nhưng tuần này, nếu bạn liệt kê đủ 50 người và nhắn riêng 5 người mỗi ngày, có ghi chép, có nhìn lại, nhiều khả năng bạn sẽ hiểu khách của mình hơn cả tháng chạy quảng cáo trước đó. Còn khi đã có khách, giữ họ ở lại là chuyện của bài khách hàng trung thành.

Hãy theo dõi Facebook Nguyễn Ngọc Sơn để học được giá trị mỗi ngày!

Những bài học kinh doanh tôi đã phải trả giá

Gửi thẳng vào email của bạn hàng kỳ, hoàn toàn miễn phí.