Khai Phá Năng Lực Tiềm Ẩn - 2 ngày
làm chủ tư duy, hệ thống, mô hình kinh doanh
Giữ vé ngay
Nguyễn Ngọc Sơn
Quản trị doanh nghiệp

Khách Hàng Trung Thành Không Đến Từ Giảm Giá, Mà Từ Đâu?

Giảm giá kéo khách đến một lần, nhưng điều gì khiến họ quay lại? Những việc nhỏ biến người mua thử thành khách gắn bó lâu dài.

Khách Hàng Trung Thành Không Đến Từ Giảm Giá, Mà Từ Đâu?

Cùng một con đường, hai quán cà phê sát vách, và chỉ một quán có khách hàng trung thành. Quán bên trái treo băng rôn giảm 30% cả tuần mà trưa vẫn lác đác vài bàn, còn quán bên phải giá cũ, không khuyến mãi gì, sáng nào cũng kín chỗ những gương mặt quen.

Cảnh này là ví dụ minh họa. Nhưng đi vài con phố, bạn sẽ gặp nó thật.

Chủ quán bên trái hay nghĩ khách đi vì giá. Thật ra khách đi vì chẳng có gì giữ họ lại. Hết đợt giảm, lý do duy nhất để ngồi đó cũng hết theo.

Nhiều chủ shop online cũng đang ở đúng chỗ của quán bên trái. Tốn tiền quảng cáo để có đơn đầu, khách mua một lần rồi biến mất, tháng sau lại tốn tiền tìm người khác. Cứ thế, doanh thu tháng nào cũng bắt đầu lại từ số không, vì không có khách hàng trung thành nào đỡ ở dưới. Bài này dành cho chủ quán, chủ shop, chủ doanh nghiệp nhỏ đã giảm giá nhiều lần và bắt đầu mệt vì khách cứ đến rồi đi. Tôi sẽ đi qua từng hiểu lầm về khách hàng trung thành khiến người ta giữ khách sai cách, và việc nên làm thay vào đó.

Hiểu lầm 1: "Muốn khách quay lại thì phải giảm giá"

Giảm giá dạy khách đúng một điều: hãy chờ giảm giá.

Nói thẳng, giảm giá không sai. Nó kéo người mới đến thử rất tốt. Cái sai là dùng nó để giữ chân. Khách đến vì giá thì cũng đi vì giá. Bạn giảm 20%, quán bên kia giảm 30%, thế là xong.

Giống nuôi cá bằng mồi thơm. Thả mồi thì cá nổi lên. Ngừng thả thì cá lặn. Cá không nhớ người cho ăn, cá chỉ nhớ chỗ có mồi.

Còn một cái hại ít ai để ý. Giảm nhiều lần, khách bắt đầu nghĩ giá gốc của bạn là giá ảo. Vài đợt sau, chẳng ai muốn mua giá gốc nữa. Biên lãi mỏng dần mà doanh số không tăng tương xứng.

Khách hàng trung thành thì ngược lại. Họ có thể biết chỗ khác rẻ hơn, và vẫn mua của bạn. Họ ở lại vì những thứ nằm ngoài giá: bạn nhớ tên họ, bạn giao đúng hẹn, bạn xử lý đẹp lúc có sự cố.

Cần làm: giữ giảm giá cho đúng việc của nó, là mời người mới thử. Còn để giữ khách cũ, dùng những cách ở các mục dưới.

Hiểu lầm 2: "Khách mua đều đặn tức là khách hàng trung thành"

Không hẳn. Theo tôi, khách hàng trung thành là người chủ động chọn bạn nhiều lần dù có lựa chọn khác, và sẵn lòng giới thiệu bạn cho người quen. Hai cụm cần gạch chân là "chủ động" và "dù có lựa chọn khác".

Một người mua bánh mì ở tiệm bạn mỗi sáng vì đó là tiệm duy nhất đầu ngõ. Đó là khách quen vì tiện, chưa phải vì tin. Mai có tiệm mới mở sát bên, họ sang luôn. Người chịu đi thêm 3 cây số để mua của bạn mới là trung thành thật.

Hai nhà nghiên cứu marketing Alan Dick và Kunal Basu, trong bài đăng trên tạp chí Journal of the Academy of Marketing Science năm 1994, chia lòng trung thành theo hai trục: khách có mua lặp lại không, và khách có thật lòng quý thương hiệu không. Ghép lại thành bốn ô:

Quý mến cao Quý mến thấp
Mua lặp lại nhiều Trung thành thật Trung thành "giả", ở lại vì tiện hoặc rẻ
Mua lặp lại ít Trung thành tiềm ẩn, quý nhưng chưa có dịp mua Không trung thành

Việc của bạn là kéo khách về ô trên cùng bên trái, nơi có khách hàng trung thành thật. Ô "trung thành giả" là nhóm dễ mất nhất. Sổ sách nhìn đẹp, nhưng cứ có đối thủ rẻ hơn hoặc gần hơn là đi.

Ô "trung thành tiềm ẩn" thì hay bị bỏ quên. Họ quý bạn, khen bạn, chỉ là chưa có dịp mua lại. Một lời nhắc đúng lúc có khi đủ kéo họ về, và họ là nhóm dễ thành khách hàng trung thành nhất.

Cần làm: mở danh sách khách, đánh dấu thử 20 người mua nhiều nhất vào bốn ô. Bạn sẽ ngạc nhiên vì ô "giả" đông hơn mình nghĩ.

Hiểu lầm 3: "Có chương trình tích điểm là có khách hàng trung thành"

Chương trình tích điểm giữ khách bằng lợi ích. Lòng trung thành giữ khách bằng niềm tin. Hai thứ này khác nhau.

Ví ai cũng có vài tấm thẻ tích điểm chẳng bao giờ dùng tới. Thẻ của tiệm trà sữa, của tiệm giặt, của nhà sách, tích được ba ô rồi nằm im ở đó. Thẻ không làm khách quay lại. Trải nghiệm mới làm việc đó. Thẻ chỉ là phần thưởng thêm cho người vốn đã muốn quay lại.

Nguyễn Ngọc Sơn đang giải thích 4 cấp độ chân

Tôi không bảo bỏ chương trình. Một chương trình khách hàng thân thiết làm khéo vẫn rất có ích, tôi viết cách thiết kế ở bài riêng. Chỉ là đừng mong nó thay được phần niềm tin.

Không ai thành khách hàng trung thành ngay sau lần mua đầu. Họ đi qua từng nấc, như quen một người bạn mới, gặp vài lần mới dám rủ đi ăn. Lần đầu mua thử, còn đang so sánh. Lần hai, lần ba thì bắt đầu quay lại. Rồi mua đều, ít so giá, chịu thử món mới. Cuối cùng là chủ động kể về bạn, bênh bạn khi có người chê.

Mỗi nấc cần một cách chăm khác, và rất nhiều nỗ lực xây khách hàng trung thành hỏng vì dùng sai cách cho sai nấc. Gửi ưu đãi "giới thiệu bạn bè" cho người vừa mua lần đầu thì hơi sớm. Đối xử với người đã giới thiệu cho bạn năm khách như một khách lạ thì phí.

Cần làm: dồn sức vào nấc từ lần mua thứ nhất lên lần thứ hai. Lần đầu khách mua vì tò mò, vì quảng cáo, vì tiện. Lần hai khách mua vì thấy đáng.

Hiểu lầm 4: "Tìm khách mới lời hơn ngồi giữ khách hàng trung thành"

Thử làm một phép tính, số liệu là ví dụ minh họa.

Khách A mua 1 lần, đơn 300.000 đồng, rồi đi. Khách B mua đơn tương tự 6 lần mỗi năm, ở lại 3 năm, tức khoảng 5,4 triệu. Chi phí để có đơn đầu tiên của hai người như nhau. Nhưng khách B mang về gấp 18 lần doanh thu.

Con số giả định thôi. Nó cho thấy vì sao một khách hàng trung thành thường đáng giá hơn bạn nghĩ, và vì sao tiền giữ khách cũ hiếm khi là tiền phí.

Chưa kể khách B không cần bạn trả tiền quảng cáo để nhớ ra bạn. Một tin nhắn đúng lúc là đủ. Bạn cũng đoán được tháng sau khoảng bao nhiêu người quay lại, nên nhập hàng và xếp ca nhân viên sát hơn, đỡ lo dòng tiền. Doanh thu lặp lại khác doanh thu một lần ra sao, bạn xem thêm bài doanh thu là gì.

Để tính cho khách của mình, dùng công thức CLV (Customer Lifetime Value, giá trị một khách mang lại trong suốt thời gian mua của bạn):

CLV ≈ Giá trị đơn trung bình × Số lần mua mỗi năm × Số năm khách ở lại

Có con số này, bạn biết mình được phép chi bao nhiêu để giữ một khách hàng trung thành mà vẫn có lãi. Thường là nhiều hơn bạn đang chi.

Cần làm: tính CLV cho nhóm khách tốt nhất của bạn, rồi so với số tiền bạn đang bỏ ra để có một khách mới.

Hiểu lầm 5: "Khách không phàn nàn là khách hài lòng"

Khách cũ ít khi phàn nàn. Họ chỉ lặng lẽ đi.

Mất một khách hàng trung thành gần như không có tiếng động nào, và đó là lý do nó đáng sợ. Không tin nhắn chê, không đánh giá một sao. Chỉ là tháng này không thấy họ nữa. Vì vậy phải đo, không thể ngồi đoán.

Con số đầu tiên là tỷ lệ mua lại:

Tỷ lệ mua lại = Số khách mua từ 2 lần trở lên ÷ Tổng số khách, rồi nhân với 100 để ra phần trăm

Ví dụ minh họa: trong năm có 300 khách, 75 người mua từ 2 lần trở lên, tỷ lệ mua lại là 25%. Theo dõi theo quý để thấy chiều đi lên hay đi xuống.

Con số thứ hai là NPS (Net Promoter Score, chỉ số sẵn lòng giới thiệu), do Fred Reichheld cùng công ty tư vấn Bain & Company phát triển. Bạn hỏi đúng một câu: "Trên thang 0 đến 10, anh chị có sẵn lòng giới thiệu bên em cho bạn bè không?". Người chấm 9, 10 là người ủng hộ. Người chấm 0 đến 6 là người chưa hài lòng. NPS bằng phần trăm người ủng hộ trừ phần trăm người chưa hài lòng.

Đọc hai số cùng nhau mới rõ. Cả hai cùng cao là nhóm khách hàng trung thành thật, nên mời họ giới thiệu và cho đặc quyền nhỏ. Cả hai cùng thấp thì sản phẩm hoặc dịch vụ đang có vấn đề, phải sửa từ gốc. Mua lại cao mà NPS thấp, khách đang ở lại vì tiện. NPS cao mà mua lại thấp, khách quý bạn nhưng quên bạn, cần nhắc đúng chu kỳ.

Muốn biết vì sao mình mất khách hàng trung thành, có một việc nhiều người ngại: gọi cho 10 khách cũ lâu không quay lại, hỏi thật lòng vì sao. Nghe chê chẳng dễ chịu gì. Nhưng mười cuộc gọi đó thường cho bạn biết nhiều hơn cả tháng ngồi đoán.

Khi khách có góp ý hay khiếu nại, xử lý nhanh và rộng rãi. Với khách hàng trung thành, một sự cố được xử lý đẹp thường để lại ấn tượng sâu hơn cả chục lần giao dịch trơn tru. Đừng cãi đúng sai, hỏi "anh chị muốn bên em xử lý thế nào ạ?". Nếu hay gặp khách so giá, đọc thêm bài khách hàng chê đắt.

Hiểu lầm 6: "Sản phẩm tốt thì tự khắc có khách hàng trung thành"

Sản phẩm tốt là điều kiện cần. Thiếu nó thì làm gì cũng khó có khách hàng trung thành. Nhưng niềm tin được góp lại qua từng lời hứa nhỏ được giữ, chứ không qua một lời hứa to trên quảng cáo.

Hình ảnh học viên viết thư cảm ơn khách hàng

Dưới đây là mấy việc giúp bạn có thêm khách hàng trung thành mà gần như không tốn tiền, chỉ cần đều. Chúng đi theo thứ tự khách trải qua, từ lần mua đầu tới lúc thành người giới thiệu.

Giữ đúng lời hứa nhỏ nhất. Giao đúng giờ, đúng mô tả, trả lời tin nhắn đúng lúc đã hẹn. Nghe tầm thường, nhưng rất nhiều cửa hàng hỏng đúng ở đây.

Chăm kỹ 7 ngày đầu sau khi bán. Nhắn hỏi khách dùng thấy sao, gửi hướng dẫn dùng cho đúng. Đây là lúc khách quyết định có quay lại hay không. Các bước cụ thể có trong bài quy trình chăm sóc khách hàng.

Nhớ khách bằng một cuốn sổ. Ghi tên, sở thích, ngày sinh nhật, món hay mua vào một file chung. Câu "vẫn ít đường như lần trước phải không anh?" giữ khách tốt hơn nhiều tấm phiếu giảm giá.

Tặng bất ngờ thay vì giảm định kỳ. Một món quà nhỏ không báo trước, một tấm thiệp viết tay kèm đơn thứ năm. Khách nhớ cảm giác đó và hay kể lại.

Lập một nhóm riêng cho khách cũ trên Zalo hoặc Facebook, nơi họ được hỏi đáp, biết tin trước. Khi thấy mình thuộc về một nhóm, khách khó rời đi hơn. Trong nhóm, kể chuyện thật về cách bạn làm sản phẩm, như tôi viết trong bài storytelling.

Lắng nghe rồi báo lại. "Nhờ chị góp ý mà bên em đổi hộp mới rồi đấy." Một câu như vậy làm khách thấy mình là một phần của cửa hàng. Vài chiến thuật khác có trong bài giữ chân khách hàng.

Hiểu lầm 7: "Khách cũ đã là của mình rồi, lo khách mới trước"

Đây là hiểu lầm làm khách hàng trung thành bỏ đi nhanh nhất, vì họ thấy mình bị coi nhẹ. Mà khách cũ thì nhạy lắm, họ so được ngay mình đang được đối xử thế nào so với người mới.

Ưu đãi cho khách mới tốt hơn khách cũ. Người mới được giảm 30%, người mua ba năm nay trả giá gốc. Khách cũ có cảm giác bị phạt vì đã trung thành.

Tăng giá mà không nói trước. Tăng giá là chuyện bình thường. Chỉ cần báo sớm và cho khách cũ một lần cuối mua giá cũ.

Chất lượng tụt khi đông khách. Khách hàng trung thành là người nhận ra đầu tiên khi ly cà phê nhạt hơn, khi hộp hàng đóng cẩu thả hơn. Họ không nói, họ chỉ thưa dần.

Chỉ nhắn tin khi muốn bán. Tin nào cũng là quảng cáo thì khách tắt thông báo. Xen lời hỏi thăm, mẹo dùng sản phẩm, lời cảm ơn.

Để khách gắn với một nhân viên thay vì cả cửa hàng. Nhân viên tư vấn giỏi nghỉ việc, khách của người đó hay đi theo. Ghi thông tin khách vào file chung, để khách quen ít nhất hai người trong đội. Chuyện giữ người giỏi ở lại, tôi viết trong bài giữ chân nhân viên giỏi. Còn để cả đội chăm khách theo cùng một cách, hãy đưa các bước trong bài này vào đào tạo nội bộ.

Cần làm: rà lại ưu đãi đang chạy. Nếu khách mới đang được đối xử tốt hơn khách cũ, đảo lại, hoặc ít nhất thêm một ưu đãi riêng cho người đã ở lâu.

Câu hỏi để bạn tự hỏi tối nay

Không cần làm hết bảy việc trên cùng lúc. Khách hàng trung thành tăng chậm, nhưng đã tăng thì bền. Tối nay, trước khi đi ngủ, bạn chỉ cần trả lời thật lòng ba câu:

  1. Trong 10 khách mua nhiều nhất của tôi, bao nhiêu người ở lại vì tin, bao nhiêu người ở lại vì tiện hoặc vì rẻ?
  2. Lần gần nhất tôi nhắn cho một khách cũ mà không kèm lời chào bán là khi nào?
  3. Nếu mai quán bên cạnh giảm giá 30%, khách của tôi còn lý do gì để ở lại?

Hãy theo dõi Facebook Nguyễn Ngọc Sơn để học được giá trị mỗi ngày!

Những bài học kinh doanh tôi đã phải trả giá

Gửi thẳng vào email của bạn hàng kỳ, hoàn toàn miễn phí.