Khai Phá Năng Lực Tiềm Ẩn - 2 ngày
làm chủ tư duy, hệ thống, mô hình kinh doanh
Giữ vé ngay
Nguyễn Ngọc Sơn
Marketing

Quy Trình Chăm Sóc Khách Hàng: 8 Bước Để Khách Muốn Quay Lại

Khách nhớ cách bạn đối xử với họ lâu hơn nhớ thứ bạn bán. Tám bước chăm sóc khách hàng mà doanh nghiệp nhỏ nào cũng làm được.

Quy Trình Chăm Sóc Khách Hàng: 8 Bước Để Khách Muốn Quay Lại

"Chị nhắn từ 9 giờ tối qua, sáng nay mới thấy em trả lời, thôi chị đặt chỗ khác rồi." Câu này chủ tiệm nhỏ nào cũng từng nghe, và phần lớn trường hợp lỗi không nằm ở nhân viên lười, mà ở chỗ tiệm chưa có một quy trình chăm sóc khách hàng để ai cũng biết tối đó tin nhắn là việc của ai.

Khách mua xong không ai hỏi han. Khách phàn nàn thì mỗi nhân viên xử một kiểu, còn chủ phải tự lao vào từng ca. Sản phẩm vẫn tốt, giá vẫn hợp lý, vậy mà khách cứ lặng lẽ đi. Thiếu quy trình chăm sóc khách hàng, mỗi người làm theo trí nhớ và tâm trạng hôm đó.

Bài này dành cho chủ doanh nghiệp nhỏ và trưởng nhóm bán hàng muốn khách được chăm đều tay dù gặp nhân viên nào. Tôi đi thẳng vào 8 bước của một quy trình chăm sóc khách hàng, theo đường đi của khách (bạn đọc thêm ở bài customer journey là gì) từ lúc mới hỏi tới sau khi đã mua, mỗi bước có mẫu câu và những lỗi hay gặp để bạn né trước.

Bước 1: Đặt người trực và thời hạn trả lời cho từng kênh

Khách liên hệ qua đâu, bạn phải có người ở đó. Fanpage, Zalo, hotline, email, kênh nào cũng cần một tên người phụ trách và một thời hạn trả lời. Đây là viên gạch đầu tiên của mọi quy trình chăm sóc khách hàng.

Câu trả lời đầu tiên không cần giải quyết xong mọi chuyện. Chỉ cần khách biết mình đã được ghi nhận:

"Dạ em chào anh/chị, em đã nhận được tin nhắn. Em kiểm tra thông tin và trả lời anh/chị trong vòng 15 phút nhé."

Mức thời hạn tôi hay gợi ý cho doanh nghiệp nhỏ, bạn chỉnh theo người và việc của mình:

  • Tin nhắn hỏi thông tin trong giờ làm việc: trả lời trong 15 phút.
  • Cuộc gọi nhỡ: gọi lại trong 1 giờ, ghi chú khách gọi về việc gì.
  • Ngoài giờ: tin nhắn tự động báo mấy giờ sáng mai có người trả lời, kèm số điện thoại cho việc gấp.

Dòng cuối nghe nhỏ nhưng đáng giá lắm. Chị khách nhắn lúc 9 giờ tối ở đầu bài, nếu nhận được tin tự động "Sáng mai 7 giờ 30 bên em có người trực, đơn gấp anh/chị gọi số này", rất có thể chị đã gọi thay vì đi tìm tiệm khác.

Giống công thức của một quán phở. Đầu bếp chính nấu ngon là chuyện tốt, nhưng hôm anh ấy nghỉ ốm mà nồi nước dùng vẫn ngon, đó mới là quán có công thức. Quy trình chăm sóc khách hàng chính là công thức ấy, và công thức nào cũng bắt đầu từ chuyện ai đứng bếp ca nào.

Nếu bạn chưa có quy trình chăm sóc khách hàng nào, ngồi liệt kê mọi kênh khách đang liên hệ và ai đang trông từng kênh. Thường liệt kê xong mới thấy có kênh bỏ không, như cái hộp thư email chẳng ai mở từ năm ngoái.

Lỗi hay gặp: để "cả đội cùng trực". Ai cũng có quyền trả lời thì không ai thấy đó là việc của mình. Mỗi kênh, mỗi ca, một cái tên.

Bước 2: Hỏi lại trước khi gửi bảng giá

Khách hỏi giá thường vì chưa biết hỏi gì khác. Gửi ngay bảng giá rồi thôi thì cuộc nói chuyện dừng ở con số, và khách sẽ đi so con số đó với chỗ khác.

Hãy hỏi lại để hiểu họ cần gì:

  • "Anh/chị mua cho mình dùng hay đi tặng ạ?"
  • "Trước giờ anh/chị đang dùng loại nào, có chỗ nào chưa ưng không?"
  • "Anh/chị cần nhận trước ngày nào ạ?"

Ba câu này cho bạn đủ thông tin để gợi ý đúng món, thay vì đọc cả danh mục. Giống đi khám bệnh: bác sĩ hỏi kỹ rồi mới kê đơn, chẳng ai tin một bác sĩ vừa gặp đã đưa thuốc.

Ở bước này, quy trình chăm sóc khách hàng khác bán hàng một chút. Mục tiêu là hiểu đúng khách, kể cả khi hôm đó khách chưa mua. Người được hỏi han tử tế mà chưa mua vẫn hay quay lại hỏi tiếp.

Bài pain point là gì sẽ giúp đội tìm ra chỗ khách đang khó chịu. Nếu đội tư vấn qua điện thoại nhiều, chuẩn bị sẵn kịch bản telesale để khỏi nói lan man.

Lỗi hay gặp: hỏi kiểu tra khảo. Năm câu hỏi dồn dập trong một tin nhắn làm khách ngại. Hỏi từng câu, và nói lý do hỏi: "Em hỏi để gợi ý đúng loại cho anh/chị ạ."

Bước 3: Nhắc lại bốn thông tin trước khi khách trả tiền

Trước khi khách thanh toán, nhắc lại ngắn gọn: mua gì, giá bao nhiêu, nhận khi nào, đổi trả ra sao. Rất nhiều khiếu nại về sau sinh ra từ việc hai bên hiểu khác nhau ngay từ đầu.

Một tin xác nhận như thế này mất 30 giây để gõ:

"Em xác nhận lại: 1 bánh 20cm vị chanh dây, 450.000đ, giao 11 giờ trưa mai tại địa chỉ anh/chị gửi. Bánh đã giao thì bên em không đổi trả, nếu bánh lỗi anh/chị chụp ảnh gửi em trong 2 giờ ạ."

Nó đỡ cho bạn cả buổi giải thích sau này. Trong cả quy trình chăm sóc khách hàng, đây có lẽ là 30 giây đáng giá nhất.

Chính sách đổi trả nên rõ ràng và đúng quy định về quyền lợi người tiêu dùng. Văn bản pháp luật chính thức có thể tra trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ.

Lỗi hay gặp: chỉ xác nhận bằng miệng, hoặc xác nhận thiếu phần đổi trả vì sợ khách đổi ý. Khách đổi ý lúc này còn đỡ hơn khách bực mình lúc nhận hàng.

Bước 4: Gửi hướng dẫn và lời chào ngay sau khi mua

Bước này của quy trình chăm sóc khách hàng là bàn giao cho đàng hoàng. Với sản phẩm, đó là cách dùng và bảo quản. Với dịch vụ hay khóa học, đó là lịch, tài liệu, người liên hệ khi cần.

Nguyễn Ngọc Sơn lắng nghe nữ học viên áo đỏ cầm micro chia sẻ trên sân khấu

Khách vừa trả một món tiền lớn thường hơi lo, kiểu "không biết mình chọn có đúng không". Một tin nhắn chào mừng gửi ngay lúc đó làm cái lo tan nhanh lắm:

"Cảm ơn anh/chị đã tin bên em. Em gửi kèm hướng dẫn dùng máy, có gì chưa rõ anh/chị cứ nhắn thẳng số này, em là Thảo, người phụ trách đơn của anh/chị."

Có tên người cụ thể, khách thấy mình không bị bỏ lại sau khi trả tiền.

Bạn để ý, 4 trong 8 bước của bài này nằm sau lúc khách thanh toán. Phần lớn doanh nghiệp nhỏ dồn sức vào trước khi bán, trong khi một quy trình chăm sóc khách hàng tốt đặt nửa sức nặng ở phía sau, chỗ quyết định khách có quay lại hay không.

Lỗi hay gặp: gửi hướng dẫn dài 10 trang. Khách không đọc. Chọn ba điều quan trọng nhất, phần còn lại để dạng "khi cần thì hỏi em".

Bước 5: Đưa lịch hỏi thăm ngày 3, 14, 30 vào quy trình chăm sóc khách hàng

Đây là chỗ phần lớn doanh nghiệp nhỏ bỏ trống, mà lại là chỗ đáng làm nhất. Bán xong là xong, chẳng ai nhắn lại.

Đặt sẵn vài mốc liên hệ sau khi mua. Gợi ý chung là ngày thứ 3, ngày thứ 14 và ngày thứ 30, mỗi mốc một mục đích:

  • Ngày 3: dùng có ổn không, có gì chưa rõ không.
  • Ngày 14: có cần hỗ trợ gì thêm không.
  • Ngày 30: có muốn góp ý gì cho bên mình không.

Lời hỏi thăm nên ngắn, thật lòng, không kèm chào bán. Với hàng dùng hết theo chu kỳ như mỹ phẩm, thực phẩm, mốc cuối có thể là một lời nhắc nhẹ khi khách sắp cần mua lại. Đó là lúc quy trình chăm sóc khách hàng tạo ra doanh thu tự nhiên nhất, khách không thấy bị bán, chỉ thấy được nhớ tới.

Tất cả nên được ghi lại trong một bảng tính chung hoặc phần mềm quản lý khách hàng đơn giản: khách nào, mua gì, đã hỏi thăm mốc nào, khách trả lời ra sao. Không ghi thì lần sau khách phải kể lại từ đầu cho người khác.

Lỗi hay gặp: hỏi thăm mà thực chất là chào hàng. "Dạo này anh/chị dùng ổn không ạ, bên em đang có chương trình…" Khách nghe một lần là hiểu, lần sau không trả lời nữa.

Bước 6: Xử lý khiếu nại theo 5 nhịp

Trong quy trình chăm sóc khách hàng, khiếu nại không xấu. Đó là thông tin miễn phí chỉ cho bạn chỗ nào cần sửa. Cái xấu là xử chậm, đổ lỗi, hoặc mỗi người xử một kiểu.

Tôi hay gợi ý đội đi theo 5 nhịp sau, làm đúng thứ tự:

Nhịp Việc cần làm Câu mẫu
Lắng nghe Để khách nói hết, không ngắt lời "Dạ, anh/chị cứ chia sẻ, em đang nghe ạ."
Ghi nhận Nhắc lại vấn đề cho khách thấy mình hiểu "Như vậy là hàng giao trễ hai ngày so với hẹn, đúng không ạ?"
Nhận trách nhiệm Xin lỗi về trải nghiệm, không đổ lỗi "Em xin lỗi vì đã làm anh/chị phải chờ."
Đưa giải pháp Hướng xử lý cụ thể, có thời hạn "Em gửi bù hàng trong hôm nay và miễn phí ship lần sau ạ."
Theo dõi Liên hệ lại xem khách đã ổn chưa "Hôm qua anh/chị nhận hàng ổn rồi chứ ạ?"

Thời hạn gợi ý: khiếu nại thông thường thì ghi nhận trong 1 giờ, xử lý xong trong 24 giờ, trưởng nhóm chịu trách nhiệm. Khiếu nại nghiêm trọng thì ghi nhận ngay, xử lý trong 48 giờ, chủ hoặc quản lý trực tiếp vào cuộc và có biên bản rút kinh nghiệm.

Bảng này nên in ra, dán cạnh máy tính của người trực, như một phần cố định trong quy trình chăm sóc khách hàng của tiệm.

Nhịp khó nhất là nhịp thứ ba. Ai cũng muốn giải thích "tại bên giao hàng". Khách không cần biết lỗi của ai, khách cần biết bạn sẽ làm gì.

Với khách khó tính, đội cần tập thêm. Bài khách hàng chê đắt có nhiều tình huống để luyện, còn nền của mọi cuộc nói chuyện với khách nằm ở kỹ năng giao tiếp đỉnh cao.

Lỗi hay gặp: có quy trình nhưng không tập. Nhân viên đọc bảng 5 nhịp, gật đầu, nhưng chưa từng nói câu "em xin lỗi vì đã làm anh/chị phải chờ" thành tiếng lần nào. Lúc khách nổi nóng thật thì quên sạch. Cho đội đóng vai, một người làm khách giận, một người xử lý, đổi vai. Cách tổ chức buổi tập có trong bài đào tạo nội bộ cho doanh nghiệp.

Bước 7: Đo xem quy trình chăm sóc khách hàng đang chạy tốt tới đâu

Không đo thì bạn chỉ có cảm giác. Sau mỗi lần mua hoặc mỗi lần xử lý xong một vấn đề, gửi hai câu:

"Anh/chị chấm mấy điểm từ 1 đến 5 cho lần hỗ trợ này?" "Có điều gì em làm tốt hơn được không ạ?"

Hai câu là đủ để quy trình chăm sóc khách hàng của doanh nghiệp nhỏ có số liệu ban đầu. Đừng gửi phiếu khảo sát 15 câu, chẳng ai làm hết đâu.

Hai học viên nữ trò chuyện trong hội trường lớp Khai Phá Năng Lực Tiềm Ẩn

Rồi mỗi tháng nhìn năm con số:

  • Thời gian phản hồi đầu tiên: khách chờ bao lâu mới được trả lời.
  • Tỷ lệ giải quyết ngay lần đầu: số ca xong mà khách không phải liên hệ lại, chia tổng số ca.
  • CSAT (Customer Satisfaction, điểm hài lòng khách chấm sau mỗi lần hỗ trợ).
  • NPS (Net Promoter Score, khách chấm từ 0 đến 10 khả năng giới thiệu bạn cho người khác).
  • Tỷ lệ khách quay lại: số khách mua lại chia tổng khách trong kỳ.

Xem các con số này trong buổi họp đội, mục đích là tìm chỗ sửa chứ không phải tìm người để trách. Con số nào xấu đi hai tháng liền, quay lại bước tương ứng trong quy trình chăm sóc khách hàng mà sửa. Phản hồi chậm thì xem lại bước 1, khiếu nại lặp lại thì xem bước 3 và bước 6.

Lỗi hay gặp: đo mà không ai đọc. Điểm hài lòng đổ về một file không ai mở thì cũng như không đo. Gắn việc đọc số vào lịch họp cố định.

Bước 8: Tri ân và mời khách quay lại

Một lời cảm ơn, quà nhỏ dịp sinh nhật, ưu đãi riêng cho khách cũ. Không cần to tát. Khách nhớ cảm giác được nhớ tới nhiều hơn nhớ giá trị món quà.

Đây là bước khép lại vòng của quy trình chăm sóc khách hàng, và cũng là bước mở ra vòng mua tiếp theo. Một chị khách được tiệm bánh nhắn đúng ngày sinh nhật con, kèm lời chúc và mã giảm 10% cho chiếc bánh năm sau, nhiều khả năng sẽ nhớ tiệm đó khi tới dịp.

Muốn làm bài bản hơn, bạn có thể xây một chương trình khách hàng thân thiết với quyền lợi rõ cho từng hạng khách. Làm đều tay một thời gian, bạn sẽ thấy một nhóm khách bắt đầu tự quay lại và giới thiệu người quen, tức là thành khách hàng trung thành. Sâu hơn về lý do khách ở lại hay rời đi, đọc bài giữ chân khách hàng là gì.

Lỗi hay gặp: tri ân đồng loạt. Cả nghìn khách nhận cùng một tin nhắn "Cảm ơn quý khách" thì chẳng ai thấy mình được nhớ. Ít mà có tên, có chi tiết riêng, vẫn hơn nhiều mà chung chung. Đó cũng là tinh thần của cả quy trình chăm sóc khách hàng: khách là một người cụ thể, không phải một dòng trong danh sách.

Đừng làm cả 8 bước cùng lúc

Đọc tới đây, nhiều người muốn viết hết 8 bước thành tài liệu 20 trang trong tuần này. Tôi khuyên đừng. Quy trình chăm sóc khách hàng dài quá thì không ai đọc, làm cùng lúc quá nhiều thứ thì đội mệt và bỏ cuộc trước tháng thứ hai. Hãy giữ nó trong một trang, dán ở chỗ ai cũng thấy, và bắt đầu từ hai việc dễ nhất: bước 1 (trả lời nhanh, có người trực) và bước 5 (hỏi thăm sau khi mua).

Làm đều hai việc đó khoảng một tháng, ghi lại mọi thứ, rồi mới thêm bước 6 và bước 7. Viết nhiều mà làm không đều thì quy trình chăm sóc khách hàng cũng chỉ là tờ giấy. Kết quả mỗi nơi sẽ khác nhau, tùy sản phẩm, con người và độ đều tay, nhưng ít nhất bạn sẽ có số thật để nhìn thay vì nghe loáng thoáng "hình như dạo này khách phàn nàn nhiều". Khách quay lại thường không phải vì một lần bạn làm quá xuất sắc. Họ quay lại vì lần nào cũng được đối xử tử tế như nhau.

Hãy theo dõi Facebook Nguyễn Ngọc Sơn để học được giá trị mỗi ngày!

Những bài học kinh doanh tôi đã phải trả giá

Gửi thẳng vào email của bạn hàng kỳ, hoàn toàn miễn phí.